Prof. Dr. Özdarendeli: Herhangi bir salgında, pandemide daha hızlı refleks göstermek için çalışıyoruz

TÜRKİYE'nin yerli Covid-19 aşısı olan Turkovac'ı geliştiren Prof. Dr. Aykut Özdarendeli, "Pandeminin bittiği, 2023 yılında Dünya Sağlık Örgütü tarafından kabul edildi. Ülkemizde Turkovac, yaklaşık 16-17 milyon doz üretildi. Biz çalışmaya devam ediyoruz. Gelecekte herhangi bir salgında, pandemide çok daha hızlı refleks gösterme adına çalışmalar devam ediyor" dedi.

Erciyes Üniversitesi (ERÜ) Kurumsal İletişim Koordinatörlüğü bünyesinde kurulan Bilim İletişim Ofisi tarafından 'Bilim Kafe' etkinliği gerçekleştirildi. Yerli Covid-19 aşısı olan Turkovac'ı geliştiren Prof. Dr. Aykut Özdarendeli, etkinlikte yaptığı konuşmasında, "Pandemiler konusu salgınlardan biraz daha farklı. Salgınlar daha çok lokalize oluyor sınırlı alanlarda ama pandemiler bu sınırlı alanların dışına çıkıp bütün dünyayı etkileyebiliyorlar. Pandemide 2 tane önemli nokta var. Biri pandemiye neden olan patojenik etkenin daha önce insanlarda görünmemesi ve bu patojene karşı bir immün yanıtı olmaması. Bir diğer nokta ise özellikle bu pandemi kaynağı patojenin insanlar arasında çok hızlı bir şekilde ve yüksek oranda bulaş özelliğine sahip olması, bulaşma yeteneğinin çok yüksek olması. Çok faktör var ama bu 2 tane faktör bir araya geldiği zaman, işte sadece ülkemizi değil bütün dünyayı etkileyen enfeksiyon hastalıkları ve pandemiler şekillenmiş oluyor" diye konuştu.

Çin, Tayvan, Endonezya ve Filipinler gibi yerlerde yemek kültürlerinin farklı olduğunu aktaran Prof. Dr. Özdarendeli, "Orada böyle otantik hayvanların yaban hayatında avlanması, bunların birtakım pazarlarda satılması gerek karkas, gerek canlı olarak, böyle egzotik hayvanların satılması, bir şekilde insanlarla bu egzotik hayvanları bir araya getiriyor. Aslında insanlarla hiç alakası olmayan bu birtakım patojenlerin insanlarla çok yakın teması karşımıza çıkarıyor. Daha önceki birtakım salgınlarda da baktığınız zaman bu salgınların Çin gibi ülkelerden çıktığını biliyoruz. O tür coğrafyadan çıktığını daha çok görüyoruz ve bunun temel sebebi de bu tür egzotik hayvanların avlanması ve pazarlarda satılması. Yine aynı şekilde pandeminin kaynağı nedir diye araştırıldığında en önemli noktalardan bir tanesi marketteki birtakım egzotik hayvanlardan insanlara geçtiği söyleniyor" ifadelerini kullandı.

'YETİŞMİŞ İNSAN GÜCÜ ÇOK ÖNEMLİ'

Pandeminin bitmesinin ardından da çalışmaya devam ettiklerini belirten Prof. Dr. Özdarendeli, "Pandeminin bittiği, 2023 yılında Dünya Sağlık Örgütü tarafından kabul edildi. Ülkemizde Turkovac, yaklaşık 16-17 milyon doz üretildi. Çok ciddi bir rakam ama biz 2023'ten sonra da özellikle Erciyes Üniversitesi BAP Birimi'nin ve şu anda TÜSEB projemiz de var, hocamızın özellikle bu konuda bize hem maddi olarak hem de eleman noktasında büyük destekleri var. Biz çalışmaya devam ediyoruz ve gelecekte herhangi bir salgında, pandemide çok daha hızlı refleks gösterme adına çalışmalar devam ediyor. Tabii yetişmiş insan gücü de çok önemli bu noktada. Erciyes Üniversitesi Aşı Araştırmaları ve Geliştirme Enstitüsü olarak, bu konuda yüksek lisans ve doktora yaparak yetişmiş insan gücüne de büyük katkı sağlamak en önemli amaçlarımızdan biriydi" dedi.