Komisyonu Başkanı Kasapoğlu: Engelli meselesini hak ve eşit vatandaşlık konusu olarak ele alıyoruz

- TBMM Engelli Bireylerin Sorunlarını Araştırma Komisyonu toplandı. Komisyon Başkanı Mehmet Muharrem Kasapoğlu, "Biz bu engelli meselesine temelde bir hak ve eşit vatandaşlık konusu olarak ele alıyoruz. Erişilebilirlik sadece bir rampadan ibaret değil, bir asansörden ibaret değil; erişilebilirlik adalete erişimi, bilgiye erişimi, şikayet mekanizmalarına erişimi, savunma hakkına erişimi kapsıyor" dedi.

Engelli Bireylerin Sorunlarını Araştırma Komisyonu, AK Parti İzmir Milletvekili Mehmet Muharrem Kasapoğlu başkanlığında toplandı. Komisyon toplantısının açılışını yapan Kasapoğlu, "Ülkemiz engelli hakları alanında 2005 yılında çok önemli bir eşiği aştı. 1 Temmuz 2005'te yürürlüğe giren 5378 sayılı Kanun tam anlamıyla bir dönüm noktasıdır, bir milattır. O günden sonra, engellilik artık bir tıbbi konu değil, sosyal boyutları olan bir hak meselesi olarak ele alınmaya başlamıştır. Bu kanunla birlikte engelli bireyin tanımı netleştirilerek ayrımcılık yasağı, hukuk metinlerine açık bir şekilde girmiştir. Erişilebilirlik, devletin ve yerel yönetimlerin bir ödevi, bir görevi haline gelmiştir. Eğitimde kaynaştırma ve bütünleştirme politika belgesi olmaktan çıkıp bir hukuk düzeninde yer almıştır. İstihdamda kota sistemi güçlendirilmiş, korumalı iş yerleri tanımlanmış, evde bakım hizmetleri yasal zemine oturtulmuştur. En önemlisi ise bireylerimizin topluma etkin katılımı devlet politikası olarak kabul edilmiştir. Bugün üretimde, sporda, sanatta, akademide, kamuda, her alanda engelli bireylerimizin imzası olan, güçlü bir şekilde imzası olan binlerce başarı hikayesiyle karşılaşıyoruz ve bu başarı hikayelerinin sayısının her geçen gün arttığına da şahitlik ediyoruz" ifadelerini kullandı.

'YÜRÜTME İLE SAHADAKİ GERÇEKLİK ARASINDA BİR KÖPRÜ İNŞA ÇABAMIZ VAR'

Komisyonun engellilik meselesine sosyal yardım penceresinin ötesinde bir anlayışla yaklaştıklarını belirten Kasapoğlu, "Biz bu engelli meselesine temelde bir hak ve eşit vatandaşlık konusu olarak ele alıyoruz. Erişilebilirlik sadece bir rampadan ibaret değil, bir asansörden ibaret değil; erişilebilirlik adalete erişimi, bilgiye erişimi, şikayet mekanizmalarına erişimi, savunma hakkına erişimi kapsıyor. Bir hak ihlali gerçekleştiğinde engelli bireyin hakkını arayabileceği yolların fiilen net ve açık olması gerekiyor. Elbette Türkiye olarak bu anlamda çok ciddi mesafeler aldık ve her gün biz yeni konularla karşılaşıyoruz, yeni ihtilaf alanları karşımıza çıkabiliyor, yeni soru işaretleriyle karşılaşıyoruz. Dijitalleşme, yapay zeka, uzaktan çalışma, yeni istihdam modelleri, afet yönetimi, yaşlanma ve artan engellilik durumları; bütün bunlar hukuk sistemi olarak hak koruma mekanizmamızın da güncel olmasını zorunlu kılıyor. Biz Komisyon olarak bu sürecin tam ortasındayız, yürütme ile sahadaki gerçeklik arasında bir köprü inşa çabamız var" diye konuştu.

'ENGELLİ KİŞİLER BULUNDUKLARI YERDE DİNLENEBİLİYOR'

Komisyon Başkanı Kasapoğlu'nun açılış konuşmasının ardından Adalet Bakanlığı Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Dairesi Başkanı Meral Gökkaya, sunum yaptı. Gökkaya, adliyelerin erişilebilirliği ve erişilebilirlik ile çalışmalar yapıldığını kaydederek, "Sağır, dilsiz ve meramını ifade edemeyecek derecede malul olan kişiye istemi aranmaksızın vekil görevlendiriliyor. Tercüman giderleri yargılama giderlerinden sayılmıyor ve devlet hazinesi tarafından halihazırda karşılanıyor. Bunun dışında, hukuk mevzuatımızda bir düzenleme var, burada engelli olan kişilerle ilgili olarak duruşmaya getirilmesi zorunluluğu bulunmadığı ve bulunduğu yerde dinleneceğiyle ilgili bir özel hüküm var. Yeminle ilgili özel bir usul getirilmiş durumda, hem tanıklarla hem de taraflarla ilgili özel hükümlerimiz hem HMK'de hem de diğer mevzuatımızda yer alıyor" dedi.

'ADLİ YARDIM BAŞVURU FORMUNU ERİŞİME AÇTIK'

Gökkaya, Bakanlık bünyesinde Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Başkanlığı kurulduğunu ve bu kapsamda adliyelerde hizmet verdiklerini ekledi. Suç işleyen engellilerin ifadeleri alınırken uzmanların eşlik ettiğini aktaran Gökkaya, "Adli yardım başvuru formunun engellilere uygun hale getirilmesiyle ilgili olarak Bilgi İşlem Genel Müdürlüğü'nde çalışmalar yürüttük. Burada adli yardım başvuru formunun sesli betimleme yöntemiyle görme engelliler için erişilebilir olmasını sağladık. İşitme engellilere yönelik olarak çalışmamız var, halihazırda tamamlanmadı en kısa sürede tamamlamak için çalışıyoruz. Adli yardım başvuru formunu erişimi açtık, e-devlet üzerinden engellilerin erişebileceği hale getirdik. UYAP Vatandaş portalı üzerinden onlar erişim sağlayabiliyorlar. Bunun dışında tüm suç mağdurlarına ve tanıklara yaptığımız bilgilendirme ve yönlendirme hizmetleriyle ilgili yaptığımız bütün broşürleri ve videoları işitme engellilere özgü olarak işaret diline çevirdik, onu da internet sitemizde yayınladık" değerlendirmesinde bulundu.