Görme engelli avukatlara kütüphane hizmetini durduran baroya para cezası

TÜRKİYE İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK), kütüphanede görme engelli avukatlar için sunulan kitap tarama ve okuma hizmetini durduran Ankara 1 No'lu Barosu'na, ayrımcılık yasağını ihlal ettiği gerekçesiyle 141 bin 934 TL idari para cezası uyguladı.

Görme engelli Avukat Olgun Yılmaz, Ankara 1 No'lu Barosu'na ait kütüphaneden, görme engelliler için sunulan kitap tarama ve okuma hizmetinin 2023 yılında durdurulması nedeniyle yararlanamayınca TİHEK'e başvuruda bulundu. Yılmaz, kütüphanede ayrımcılık yapıldığını belirterek, ihlalin giderilmesini talep etti. TİHEK, baronun bu hizmeti durdurmasının meşru bir gerekçeye dayanmadığından kişilerin bilgiye ulaşımının kısıtlandığını değerlendirdi. Baronun ayrımcılık yasağını ihlal etmediğini kanıtlayamadığı ve bu nedenle ayrımcılık yasağının ihlal edildiği kanaatine varıldı. Baroya, 6701 Sayılı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu'nda yer alan ayrımcılık yasağını ihlal ettiği gerekçesiyle en üst sınırdan 141 bin 934 TL idari para cezası uygulanmasına karar verildi.

Avukat Olgun Yılmaz, 10 Temmuz Dünya Hukukçular Günü'ne dikkat çekerek, "Biz görme engelli bireyler biliyorsunuz basılı kitaplara erişmekte bir sıkıntı yaşıyoruz. Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK) kapsamında ek-11'inci maddesinde bir değişiklik yapıldı. Artık sesli olarak okumakta veya Türk Braille alfabesi olarak da bu imkana kavuştuk. Ama bu yeterli olmadı. Çünkü teknolojinin gelişmesi, bilgisayarın gelişmesi bizim kitaplara erişimimizi engelledi. Ama biz teknoloji sayesinde, ekran okuyucular sayesinde Word formatında, PDF formatında kitapları okuyabildiğimiz için uzun çalışmalar sonrasında derleme kanununda bir değişiklik yapılmasını sağladık. Derleme kanununda yaptığımız değişiklikle de artık Türkiye'de basılan her türlü eserin görme engelliler için ekran okuyucularla okunacak formatta Milli Kütüphanelere verilmesi hususu kabul edildi. Ancak o günden bugüne kadar henüz çalışmalar yapılmasına rağmen bu uygulanmadı" ifadelerini kullandı.

'EN YÜKSEK SINIRDAN CEZA UYGULANDI'

Yılmaz, Ankara Barosu Engelli Avukatlar Kurulu'nun kurduğu kütüphanenin telif hakları yasası nedeniyle kapatıldığını söyleyerek, "Bunun için de biz kütüphanelere erişmek anlamında bize ayrımcılık yapıldığı düşüncesiyle TİHEK'e başvuruda bulunduk. Ankara Barosu hakkında iki tane başvuruda bulunuldu aslında. Hem benim başvurum hem de Avukat Osman Sezer'in başvurusu oldu. Bu başvurular sonrasında da TİHEK, kütüphanenin kapatılmayacağı ve ayrımcılık yapıldığı yönünde karar kıldı. Eğer siz bir kütüphane hizmeti veriyorsanız görme engellilere de bu kütüphane hizmetini vermelisiniz. Gerçekleştirdiğimiz başvuru sonrası TİHEK, ayrımcılık yapıldığına dair karar verdi. En yüksek sınırdan 141 bin TL para cezası uygulandı. Ankara Barosu, konuyu İdare Mahkemesi'ne taşıdı. Şu an için sonuçlanmadı. Şikayetimiz üzerine Ankara Barosu, kütüphanemizi geri açtı" diye konuştu.

'KÜTÜPHANEMİZİ YENİDEN ELDE ETTİK'

Ankara Barosu'nun kitaplardaki telif hakları sebebi ile tereddüt yaşadığını iddia eden Yılmaz, "Burada asıl amaç ayrımcılık yapma gibi bir durum değildi. Fakat bizler burada bir ayrımcılığa maruz kalmıştık. Şu an kütüphanemizi yeniden elde ettik. Marakeş Anlaşması, eğitim verilen kurumların kütüphane açmasını sağlıyor. Bu anlaşma ile Ankara Barosu, kütüphanemizi açmış oldu. 21'inci yüzyıldayız. Biz hala birçok hakka erişmek için çaba gösteriyoruz. Bu durum böyle olmamalı. Kurumlar bunun farkına varmalı. Yapılan işlemlerde bizi de varsayıp tedbir almaları gerekiyor. Bizler kurumlara giderken artık şahit mi götüreceğim düşüncesinde olmamalıyız. Teknoloji bu kadar gelişmişken bu dönemde böyle sorunlar yaşamamalıyız. Bu nedenle hak mücadelemizi sürdürüyoruz. Bunlar bizim hakkımız. Bize verilen bir lütuf değil. Diğer bireyler nasıl kitap okuyabiliyorsa ben de okuyabilmeliyim" dedi.